Stanowisko Gildii Scenarzystów Polskich wobec konkursu scenariuszowego ogłoszonego przez Telewizję Polską w kwietniu 2020 r.

07/2020 | autor: Zarząd Gildii Scenarzystów



Pod koniec kwietnia Telewizja Polska ogłosiła nabór do dużego konkursu scenariuszowego zmierzającego do pozyskania tekstów w aż kilkunastu kategoriach. W Gildii Scenarzystów, jak również w całym środowisku scenariuszowym taki ruch został przyjęty z dużym zadowoleniem i nadziejami.

Dokładniejsza analiza regulaminu konkursu wzbudziła jednak zasadnicze wątpliwości i Zarząd Gildii Scenarzystów Polskich postanowił podjąć rozmowy z TVP w sprawie zmian niektórych założeń – na co pozwalał sam regulamin dopuszczający dokonywanie takich zmian w trakcie trwania konkursu.

Wątpliwości wzbudziły przede wszystkim paragrafy 15 i 21, w których określone zostały bardzo restrykcyjnie wymagania przeniesienia przez Laureata konkursu wszelkich praw majątkowych i zależnych – nieograniczone w czasie i przestrzeni. W opinii Gildii jest to wymaganie nadmierne, wymuszające zrzeczenia się wszelkich korzyści poza zaproponowanymi jako nagroda w konkursie i to w sytuacji, kiedy zakres prac konkursowych był bardzo obszerny i zupełnie nieadekwatny do zaproponowanych nagród. Rynkowe stawki – wobec zaproponowanych za zwycięstwo w konkursie nagród dla Laureata - są znacznie wyższe w odniesieniu dla pakietu startowego serialu, zawierającego pełne odcinki, treatmenty (drabinki) kolejnych kilku odcinków, a także zarys dalszej akcji – nierzadko dla całej serii, oraz opis postaci, osi konfliktów, sposobu prowadzenia narracji etc.

I tak na przykład zaproponowana jako nagroda za telenowelę/popołudniowy serial codzienny kwota 15 tysięcy za: trzy pierwsze odcinki i treatmenty 5-ciu kolejnych (pełne drabinki – do 7 stron), a także opis przebiegu wątków do odcinka 18-go i ogólny plan do odcinka 100, była w odczuciu Zarządu i Członków GSP całkowicie nieadekwatna, gdyż już samo napisanie 8 treatmentów (do pierwszych trzech odcinków także trzeba je sporządzić) wyczerpuje zaproponowaną kwotę, a przecież Organizator otrzymuje również pełne scenariusze trzech odcinków i założenia dramaturgiczne w różnym stadium szczegółowości do wielu kolejnych, nie mówiąc już o wartości tzw. biblii serialu, czyli formatowych podstaw i założeń całego projektu.

Powyższy nieadekwatny mechanizm wyceny obejmował praktycznie wszystkie konkursowe kategorie serialowe.

Kwota 15 tysięcy za telenowelę/serial codzienny również była zdecydowanie za niska. Dodatkowo organizator konkursu nie daje żadnych gwarancji laureatowi na kontynuowanie pracy przy własnym zwycięskim projekcie, kiedy mogłoby dojść do wyrównania wynagrodzenia do stawek rynkowych. Brak gwarancji dla Laureata może spowodować sytuację, w której nie będzie on miał żadnego wpływu na kształt opracowanego przez siebie serialu i może nawet zostać usunięty z procesu produkcji bez podania przyczyn.

Jakkolwiek Gildia Scenarzystów Polskich rozumie i szanuje prawo organizatora do określania zasad i stawek w organizowanych przez siebie przedsięwzięciach, to jednak w ramach wzajemnego poszanowania dobrze byłoby zagwarantować twórcom/laureatom godziwe warunki przekazania praw do stworzonych dzieł, a także dołożyć wszelkich starań (w postaci stosownych zapisów w regulaminie) by kontynuować współpracę przy projekcie.

Opisana powyżej sytuacja jest bardzo niekorzystna dla twórców i w opinii Gildii należałoby przeanalizować treść paragrafów 15 i 21 Regulaminu konkursu i wprowadzić stosowne zmiany, które zabezpieczą autora/Laureata (bo organizator jest doskonale zabezpieczony – można nawet powiedzieć, że ponad miarę).

W opinii Gildii zaproponowane kwoty (można je wciąż odnaleźć na stronie www konkursu OdNowa) powinny stanowić swoistą kwotę startową, która po wygraniu konkursu przez Laureata zostanie ze strony Organizatora uzupełniona do stawek rynkowych, przy jednoczesnej gwarancji podjęcia pracy, bądź choćby współpracy z Laureatem przy zwycięskim projekcie. Tych gwarancji bowiem organizator konkursu – przy tak sformułowanym regulaminie – nie zapewniał.

W paragrafie 20 regulaminu widniał zapis o zobowiązaniu Autora projektu do podpisania umowy z organizatorem w przypadku wygranej. Nie było jednak określonych warunków owej umowy – autor/laureat nie miałby więc żadnych możliwości negocjacyjnych i byłby zmuszony do podpisania nawet skrajnie niekorzystnej dla niego umowy.

Dla jasności sytuacji Gildia postulowała przedstawienie projektu umowy, która będzie obowiązywać Laureata. Gildia zaproponowała również mniej więcej dwukrotne podniesienie stawek konkursowych tak, by odzwierciedlały one stawki rynkowe za wykonany zakres prac.

Podwyższenie nagród do wysokości realnych stawek rynkowych było (i jest nadal) w opinii GIldii o tyle istotne, że zawiera się w nich całość prac wykonanych przez autora/laureata i niezależnie od kontynuowania z nim dalszych prac nad projektem, w przypadku przekazania praw w wymaganym regulaminem zakresie, nie będzie on w żaden sposób poszkodowany - nawet w przypadku niekontynuowania z nim dalszych prac przy projekcie. Zaproponowane w konkursie stawki można utrzymać – jako rodzaj pierwszej raty wynagrodzenia, jednak należałoby zagwarantować Laureatowi pierwszeństwo w dalszych pracach nad zwycięskim projektem i następnie wyrównać kwoty do wymienionych powyżej stawek rynkowych.

Tych gwarancji dalszych prac nad własnym zwycięskim projektem również w regulaminie konkursu nie było. Co więcej, nagroda za zwycięstwo w konkursie miała zostać wypłacona tylko po podpisaniu umowy i przekazaniu pełni praw. Czyli zwycięzca kategorii serialowej nie otrzyma żadnego wynagrodzenia, jeśli nie zgodzi sią na podpisanie nieznanej w treści umowy (par. 18 pkt 3 konkursu na serial oraz par. 9 pkt 3 konkursu na fabułę).

Gildia zaproponowała zagwarantowanie Laureatowi pierwszeństwa w kontynuacji prac nad serialem – oczywiście bez gwarancji utrzymania tej współpracy w przypadku różnicy zdań co do przyszłego kształtu produkcji, czy innych trudności we współpracy (co się przecież zdarza).

Ostatnia zmianą, którą zdaniem Gildii należałoby wprowadzić do zasad konkursu, to gwarancja określonego udziału autorskiego w tantiemach w przypadku braku kontynuacji przez autora prac nad zwycięskim projektem skierowanym do produkcji. W przypadku kontynuacji procent udziału powinna określać umowa.

Podjęte przez Zarząd GSP rozmowy z Agencją Kreacji Filmu i Serialu TVP nie przyniosły niestety pożądanych przez środowisko scenarzystów zmian. Organizator konkursu ostatecznie nie znalazł zrozumienia dla propozycji Gildii uznając, że ogłoszone warunki konkursu są odpowiednie i doprowadzą do pozyskanie z rynku znacznej ilości wartościowych tekstów, do których TVP nabędzie prawa w zamian za wymienione w regulaminie stawki. W piśmie, które Zarząd Gildii otrzymał w odpowiedzi na swoje postulaty Organizator Konkursu pisze, że wynagrodzenie konkursowe jest jedynie dodatkiem do honorarium, a warunki współpracy ze zwycięzcami zostaną określone w dalszym terminie. To jednak nie rozwiązuje kwestii nabycia całości praw do zwycięskiego projektu za połowę jego wartości bez dania jakichkolwiek gwarancji twórcy ani nawet pierwszeństwa w dalszym rozwijaniu projektu – bo regulamin konkursu został tak skonstruowany, że laureat musi się bezwzględnie pozbyć całości praw, by uzyskać wynagrodzenie.

Udział każdym konkursie to indywidualna sprawa twórcy. Określenie warunków konkursowych to z kolei prawo jego organizatora. Gildia Scenarzystów stoi na stanowisku, że doprowadzenie do kompromisu pomiędzy tymi dwiema pozycjami jest żywotnym interesem całego środowiska scenarzystów, a nawet szerzej – środowiska filmowo-telewizyjnego, bo zmierza w kierunku powstawania dobrych projektów, z których twórcy, producenci i emitenci będą czerpać zadowolenie zarówno artystyczne, jak i finansowe. Dostrzegając wyraźne mankamenty zasad konkursowych Gildia, stanowiąca głos dużej części scenarzystów polskich, poczuła się w obowiązku zainterweniować, wskazując sporne i niejasne sytuacje (a często wprost niekorzystne dla scenarzystów). Wskazujemy konsekwencje poszczególnych punktów regulaminu rzutujące na dalsze losy tekstu jak i jego autora. Ostatecznie jednak decyzja o przystąpieniu do konkursu jest indywidualną sprawą każdego twórcy. Chcemy jednak by była to decyzja świadoma i przemyślana.

więcej aktualności >>

WSPÓŁPRACUJEMY

Gildia Scenarzystów Polskich, ul. Odolańska 30/1, 02-562 Warszawa, Polska
© Copyright 2020-2021 Związek Zawodowy Scenarzystów Polskich – Gildia Scenarzystów.
Wszystkie prawa zastrzeżone.
Made in: Studiograficzneweb